Door de aanhoudende droogte heeft Nederland officieel een watertekort, en dat is voelbaar tot op de waterlijn van je boot. Van beperkte schuttingen bij sluizen tot historisch lage rivierstanden en oplopende blauwalgmeldingen: watersporters merken de gevolgen op meerdere fronten.

Beperkingen bij de sluizen

Op verschillende plekken wordt minder of helemaal niet geschut. De reden is het tegengaan van verzilting: bij elke schutting stroomt zout water het zoete achterland in, en dat wil men in tijden van droogte zoveel mogelijk beperken. Voor de recreatievaart betekent dit langere wachttijden en soms de noodzaak om een omvaarroute te kiezen.

De situatie verschilt per regio. Zo trok het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier eind augustus de schutbeperkingen bij twaalf sluizen weer in, waardoor de recreatievaart daar weer normaal geschut kan worden. Elders blijft de hinder groot: de Parksluizen in Rotterdam worden zeer beperkt bediend en Sluis Eefde, en daarmee het Twentekanaal, is sinds eind juli volledig gestremd om verzakking van de kade te voorkomen.

Historisch lage waterstanden

Er stroomt een uitzonderlijk kleine hoeveelheid water door de rivieren. De combinatie van hoge temperaturen, weinig neerslag en een hoge watertemperatuur van rond de 25 graden zorgt voor historisch lage standen, met name op de Rijn. Ook de aanvoer vanuit Duitsland is extreem laag.

Op trajecten als de Waal, de IJssel en het Kanaal Gent-Terneuzen ontstaan daardoor dieptebeperkingen. De bevaarbare breedte van de vaarweg neemt af en de kans op vastlopen groeit. Controleer daarom voor vertrek de actuele waterhoogte via de website van Rijkswaterstaat of Teletekst 720, zodat je niet halverwege je tocht voor verrassingen komt te staan.

Waterkwaliteit en zwemwater

De hitte laat zich ook gelden in de waterkwaliteit. Meldingen van blauwalg en vissterfte nemen toe, en inmiddels geldt bij meer dan honderd zwemplekken een waarschuwing of een negatief zwemadvies vanwege blauwalg. Wie tijdens een vaartocht een frisse duik wil nemen, kan dat het beste doen op officiële zwemplekken, waar de kwaliteit minstens elke twee weken wordt gecontroleerd.

Een extra aandachtspunt dat gemakkelijk over het hoofd wordt gezien: door de lage stand staan drenkelingenladders langs kades en oevers deels droog. Raakt iemand te water, dan kan het daardoor lastiger zijn om zelfstandig weer aan wal te komen. Houd daar rekening mee en zorg dat opstapjes en reddingsmiddelen aan boord op orde zijn.

Zo bereid je je voor

Het watertekort vraagt om een flexibele vaarplanning. Houd de Droogtemonitor van Rijkswaterstaat en de berichtgeving van de lokale waterbeheerder in de gaten, reken op langere wachttijden en heb een alternatieve route achter de hand. Met die voorbereiding blijft varen ook in een droge zomer veilig en aangenaam.

Klimaat vraagt om aanpassing

Het watertekort van dit jaar staat niet op zichzelf. Steeds vaker wisselen natte periodes en langdurige droogte elkaar af, en dat stelt de waterrecreatie voor nieuwe vragen. Onderzoekers kijken inmiddels gericht naar de manier waarop watersporters met droogte en verzilting omgaan, en welke oplossingen daarbij kunnen helpen.

Voor de individuele vaarder komt het vooral neer op bewustwording en flexibiliteit. Verwacht dat een geplande route soms niet mogelijk is, dat een sluis dicht kan zitten of dat een geliefde zwemplek tijdelijk wordt afgeraden. Wie daar op voorbereid is, houdt het varen ook in droge jaren leuk. Zie het niet als een tegenvaller, maar als een nieuwe realiteit waar goede voorbereiding het verschil maakt tussen frustratie en een geslaagde vaardag.

Bron: Varen doe je Samen!

Foto: Jan Dijkstra / Wikimedia Commons