Wie iemand in het water ziet worstelen, wil helpen - dat is een instinct. Maar juist die reflex kost elk jaar levens. De KNRM in Noordwijk waarschuwt daarom nadrukkelijk: ga bij een drenkeling niet zonder nadenken zelf het water in, maar bel eerst 112. Een reddingspoging is namelijk veel gevaarlijker dan de meeste mensen denken.

De valkuil van het reddend zwemmen

Aanleiding voor de waarschuwing is een paginagroot artikel dat NRC op 10 augustus 2026 publiceerde over de Noordwijkse afdeling van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij. KNRM-vrijwilliger Thomas Steenvoorden vat het kernachtig samen: "Je kunt beter 112 bellen." In de weken daarvoor kwamen meerdere mensen in meren en op zee om het leven terwijl ze een ander probeerden te redden.

De verklaring is even simpel als hard. Iemand redden in het water is buitengewoon moeilijk. Een drenkeling in paniek klampt zich vast en trekt zijn redder mee onder water. Kleding wordt loodzwaar, de temperatuur onttrekt in korte tijd kracht aan het lichaam en stroming of aflandige wind voert beiden verder van de kant. Wat begint als een heldhaftige impuls, eindigt zo maar al te vaak met twee slachtoffers in plaats van een.

Wat je wel kunt doen

Bel altijd eerst 112 en vraag naar de Kustwacht wanneer het op zee gebeurt. Houd de drenkeling voortdurend in het oog en wijs iemand aan die dat blijft doen, zodat de hulpdiensten precies weten waar ze moeten zijn. Gooi vervolgens iets drijvends toe: een reddingsboei, een koelbox, een opgeblazen luchtbed of zelfs een jerrycan houdt iemand boven water zonder dat je zelf het gevaar in hoeft.

Ga je toch het water in, doe dat dan nooit alleen en neem altijd een drijvend voorwerp mee dat je vooruit kunt duwen. Reik vanaf de kant met een tak, peddel of touw voordat je gaat zwemmen. De vuistregel van reddingsdeskundigen luidt niet voor niets: reiken, gooien, roeien - en pas als laatste redmiddel zwemmen.

Kitesurfers en aflandige wind

De aard van de reddingen verandert bovendien met de tijd. De KNRM Noordwijk rukt tegenwoordig vooral uit voor afgedwaalde kitesurfers die er bij zware wind alleen op uit trekken en vervolgens niet meer zelfstandig terugkomen. Aflandige wind - wind die van het strand af waait - is daarbij het grootste gevaar. Het water lijkt bedrieglijk vlak, terwijl je in werkelijkheid in hoog tempo de zee op wordt geblazen.

Wie gaat kitesurfen, suppen of zwemmen doet er goed aan de windrichting te checken, nooit alleen te gaan en iemand aan wal te laten weten hoe laat hij terug is. Naast de KNRM is aan het Noordwijkse strand dagelijks de Reddingsbrigade actief met strand- en zeebewaking, die na een 112-melding onmiddellijk kan optreden.

Veilig het naseizoen door

Nu de zomerdrukte afneemt maar het water nog volop wordt gebruikt, blijft oplettendheid geboden. Het water koelt af, de dagen worden korter en herfststormen kondigen zich aan. Draag een reddingsvest, controleer voor vertrek het weerbericht en de waarschuwingen van het KNMI, en onderschat de kracht van wind en stroming nooit. De belangrijkste boodschap blijft onveranderd: help door te bellen, niet door blind het water in te gaan.

Bron: MijnNoordwijk.nl / NRC

Foto: KNRM-reddingboot tijdens een open dag (Wikimedia Commons).