Op een warme zomerdag is een verkoelende duik vanaf de boot heerlijk. Toch is het verstandig om eerst even te controleren of het water veilig is. Blauwalg kan namelijk stiekem toeslaan en zorgt jaarlijks voor gezondheidsklachten bij zwemmers en hun huisdieren. Een korte check vooraf voorkomt veel ellende.

Wat is blauwalg precies

Blauwalg is eigenlijk geen alg, maar een verzameling bacteriën, ook wel cyanobacteriën genoemd. Deze micro-organismen komen van nature voor in zoet water en vermenigvuldigen zich snel bij warm, stilstaand en voedselrijk water. Bij een flinke bloei ontstaat een blauwgroene, soms drijflaagachtige massa op het wateroppervlak.

Vooral in de zomermaanden, wanneer het water opwarmt en er weinig stroming is, kan blauwalg zich explosief ontwikkelen. Ondiepe plassen, meren en havenkommen zijn dan gevoelig voor bloei. Een olieachtige glans, een groenige sliert of een muffe, mestachtige geur zijn vaak een teken dat er blauwalg aanwezig is.

Waarom blauwalg gevaarlijk is

Sommige soorten blauwalg maken giftige stoffen aan die schadelijk zijn voor mens en dier. Zwemmers die met besmet water in aanraking komen of het per ongeluk binnenkrijgen, kunnen last krijgen van huidirritatie, jeuk, hoofdpijn, misselijkheid, maag- en darmklachten en zelfs koorts. De klachten treden meestal binnen enkele uren tot een dag op.

Voor honden is blauwalg extra gevaarlijk. Zij drinken makkelijk van het water of likken hun vacht schoon na het zwemmen, waardoor ze grotere hoeveelheden gif binnenkrijgen. Voor een hond kan dat ernstige, soms zelfs dodelijke gevolgen hebben. Houd je viervoeter dus uit verdacht water.

Check het zwemwater vooraf

Gelukkig is het eenvoudig om vooraf te checken of het veilig is. De provincies en Rijkswaterstaat houden de kwaliteit van officiële zwemwateren nauwlettend in de gaten en geven waarschuwingen af. Via de landelijke zwemwaterkaart en bijbehorende apps zie je per locatie of er een waarschuwing, een negatief zwemadvies of een zwemverbod geldt.

Vaar je naar een plek buiten de officiële zwemlocaties, gebruik dan je eigen ogen en neus. Zie je een blauwgroene laag, drijvende sliertjes of ruikt het water onfris, ga er dan niet in. Bij twijfel geldt een simpele vuistregel: niet zwemmen.

Veilig zwemmen vanaf de boot

Wie tijdens het varen wil zwemmen, kan een paar eenvoudige voorzorgen nemen. Kies bij voorkeur helder, stromend water en vermijd stilstaande, warme havenkommen en oevers waar het water zich ophoopt. Spoel je na het zwemmen af met schoon water en trek natte kleding snel uit.

Krijg je na het zwemmen toch klachten, houd dan in de gaten hoe die zich ontwikkelen en raadpleeg bij aanhoudende of ernstige symptomen een arts. Meld je hond bij twijfel direct bij de dierenarts. Zo geniet je onbezorgd van een frisse duik, zonder dat een onzichtbare bacterie de dag verpest.

Blijf alert het hele seizoen

Blauwalg is geen incident van één week, maar kan het hele warme seizoen opduiken en weer verdwijnen. Waar het water vandaag helder is, kan volgende week een bloei ontstaan. Maak het checken van het zwemwater daarom een vaste gewoonte, net zoals je het weerbericht raadpleegt voor je uitvaart.

Zo houd je het zwemmen veilig voor jezelf, je gezin en je huisdier, en blijft de watersport het onbezorgde plezier dat het hoort te zijn.

Bron: Zeilen.nl

Foto: Wikimedia Commons (illustratief) — blauwalgbloei op het wateroppervlak.