Het Panamakanaal, een van de belangrijkste vaarverbindingen ter wereld, moet opnieuw op de rem trappen. Door aanhoudende droogte verlaagt de kanaalautoriteit het aantal schepen dat dagelijks mag passeren stapsgewijs naar 32. De maatregel raakt de wereldwijde scheepvaart en laat zien hoe kwetsbaar zelfs de grootste vaarwegen zijn voor het klimaat.

Stapsgewijze verlaging van de doorvaart

De Panamakanaal-autoriteit maakte bekend dat het aantal doorvaarten geleidelijk wordt teruggebracht. Waar op dit moment nog zo'n 36 schepen per dag door het kanaal varen, gaat dat aantal eerst naar 34 en vervolgens naar 32 schepen per dag. Zo krijgt de scheepvaart de tijd om zich aan te passen aan de nieuwe situatie.

De reden voor de beperking is het lage waterpeil in de meren die het kanaal van water voorzien. Elke keer dat een schip door de sluizen wordt geschut, is er een enorme hoeveelheid zoet water nodig. Bij een tekort moet de autoriteit het aantal passages noodgedwongen beperken.

Droogte door uitblijvende regen

Achter de maatregel zit een langdurige periode van droogte. In de maanden voorafgaand aan de aankondiging viel er aanzienlijk minder regen dan normaal, mede door het weerfenomeen El Niño. Daardoor konden de stuwmeren zich onvoldoende vullen.

Het Panamakanaal is voor zijn werking volledig afhankelijk van regenwater. Anders dan een kanaal op zeeniveau werkt het kanaal met een sluizensysteem dat schepen omhoog en omlaag tilt via hoger gelegen meren. Blijft de regen uit, dan raakt de zoetwatervoorraad uitgeput en komt het hele systeem onder druk te staan.

Gevolgen voor de wereldhandel

Het Panamakanaal is een cruciale schakel in de mondiale logistiek. Naar schatting passeert ongeveer vijf procent van de wereldwijde zeehandel via deze route, en voor een groot deel van het containervervoer tussen Azië en de oostkust van de Verenigde Staten is het kanaal onmisbaar.

Als er minder schepen per dag door kunnen, ontstaan er wachtrijen en langere reistijden. Rederijen moeten kiezen: wachten op een doorvaartslot, betalen voor voorrang of omvaren via een langere route. Dat kan uiteindelijk doorwerken in hogere transportkosten en vertragingen in de bevoorradingsketen.

Niet de eerste keer

Het is niet de eerste keer dat het Panamakanaal door droogte in de problemen komt. Ook in eerdere jaren moest de autoriteit de doorvaart beperken en soms zelfs de maximale diepgang van schepen verlagen, waardoor die minder lading konden meenemen.

De terugkerende problemen zetten de discussie over de waterhuishouding van het kanaal op scherp. Er wordt gewerkt aan oplossingen om de zoetwatervoorraad op peil te houden, maar dergelijke projecten kosten jaren en veel geld. Op de korte termijn blijft het kanaal afhankelijk van de grillen van het weer.

Een signaal voor de scheepvaart

Voor de internationale scheepvaart is de nieuwe beperking een duidelijk signaal. Klimaatverandering en extremer weer hebben directe gevolgen voor de betrouwbaarheid van vaarroutes waar de hele wereld op leunt. Wat op het eerste gezicht een lokaal probleem lijkt, werkt door tot in de haven van Rotterdam en de rest van Europa.

Ook voor wie de watersport een warm hart toedraagt, is het een herinnering dat water overal ter wereld een kostbaar en soms schaars goed is. De ontwikkelingen rond het Panamakanaal blijven daarom de aandacht waard.

Bron: Splash247

Foto: Wikimedia Commons (illustratief) — de Gatun-sluizen van het Panamakanaal.