Het aanbod aan motorboten met elektrische voortstuwing is niemand ontgaan. Veel werven lopen warm voor een fossielvrije toekomst, maar hoe ziet die toekomst er eigenlijk uit? Een overzicht van de belangrijkste opties en de Nederlandse bedrijven die er het voortouw in nemen.

Elektrisch varen: geschikt tot een meter of tien

Voor motorboten tot ongeveer tien meter met een gematigde kruissnelheid is volledig elektrische voortstuwing uitstekend geschikt. De benodigde accucapaciteit blijft dan acceptabel en het schip kan via een gewone walstroomaansluiting worden geladen. Bij grotere of snelvarende boten wordt het lastiger: die vragen hogere vermogens en zware accupakketten, terwijl krachtstroom van 32 ampere nog maar beperkt langs het water beschikbaar is.

Bovendien is elektrisch varen pas echt groen als de stroom duurzaam is opgewekt. Zolang een deel van de netstroom nog uit fossiele bronnen komt, is de winst kleiner dan hij lijkt. Zonnepanelen op het dek kunnen daarbij helpen, en volgens specialisten is de lithium-ijzerfosfaataccu (LFP) op dit moment de meest verantwoorde keuze qua veiligheid en recyclebaarheid.

Nederlandse koplopers

Nederland telt opvallend veel innovatieve spelers. Het in Delft gevestigde Soel Yachts bouwt elektrische motorcatamarans met een in eigen huis ontwikkelde aandrijflijn, gericht op maximale efficiency. In Dordrecht legt Edorado zich toe op snelvarende elektrische boten op hydrofoils, waarmee de weerstand door het water fors daalt en het vaarbereik toeneemt.

De Friese stichting SEFFF, die het fossielvrij varen in Friesland stimuleert, heeft in de loop der jaren veel praktijkkennis opgebouwd. Adviseurs zoals AK Maritime Service in Bolsward helpen booteigenaren bij het elektrificeren van hun schip. Zo ontstaat er een compleet ecosysteem van werven, adviseurs en toeleveranciers rond schoner varen.

Waterstof, methanol en de brandstofcel

Naast accu's wordt volop geexperimenteerd met waterstof. Met een brandstofcel heb je in feite je eigen energiecentrale aan boord, die waterstof omzet in elektriciteit. Het Nederlandse H2 Marine Solutions rustte samen met partners een coachboot voor de wedstrijdzeilsport uit met zo'n installatie. Toch verwachten experts dat waterstof voorlopig te duur en te schaars blijft voor grootschalige toepassing in de pleziervaart; de beroepsvaart zal het vermoedelijk als eerste omarmen.

Methanol is een alternatief dat makkelijker te vervoeren en op te slaan is dan waterstof, maar de omzetting naar elektriciteit is ingewikkelder en dus kostbaarder. Beide routes staan nog aan het begin van hun ontwikkeling.

HVO en hybride als tussenstap

Wie nu al schoner wil varen zonder grote investering, kan kijken naar HVO100. Deze brandstof wordt gemaakt van plantaardige en dierlijke reststromen en reduceert de CO2-uitstoot van fossiele oorsprong met zo'n 90 procent. Let bij overstap wel op de brandstofslangen en pakkingen, die door het ontbreken van aromaten kunnen krimpen. Een andere tussenstap is hybride varen: in steden en natuurgebieden schakel je over op de elektromotor, terwijl je op open water de dieselmotor gebruikt en de accu's oplaadt. Zo bereidt de motorbootsector zich stap voor stap voor op een schonere toekomst.

De rol van de watersporter

Voor de individuele booteigenaar is de belangrijkste boodschap dat er niet één ideale oplossing bestaat. De juiste keuze hangt af van het type boot, het vaargebied en het vaargedrag. Een kleine sloep laat zich prima elektrificeren, terwijl een grote motorkruiser voorlopig het meeste baat heeft bij HVO of een hybride opzet.

Wat vaststaat, is dat de sector volop in beweging is. Werven, kennisinstellingen en start-ups werken samen aan schonere aandrijvingen, en jachthavens investeren geleidelijk in betere laadvoorzieningen. Wie nu een nieuwe boot of motor overweegt, doet er goed aan de verschillende opties naast elkaar te leggen en zich te laten adviseren over wat op termijn het meest toekomstbestendig is.

Bron: Motorboot.com

Foto: motorjacht op Nederlands vaarwater (Wikimedia Commons).