Bij de Afsluitdijk is opnieuw een belangrijke mijlpaal bereikt in de aanleg van de Vismigratierivier. De buitenste dam, die de rivier van het IJsselmeer scheidt, is voltooid en daarmee is de complete contour van dit bijzondere natuurproject nu zichtbaar in het water. Nog één stap scheidt het project van de finish.

Waarom een vismigratierivier?

De Afsluitdijk vormt sinds 1932 een harde grens tussen de zoute Waddenzee en het zoete IJsselmeer. Voor trekvissen zoals paling, spiering, driedoornige stekelbaars en zeeforel is die dijk een vrijwel onneembare barrière. Vissen die vanuit zee de rivieren willen bereiken om zich voort te planten, lopen er letterlijk tegen een muur op.

De Vismigratierivier lost dit op met een slim ontworpen, kronkelende doorgang dwars door de Afsluitdijk. Door een geleidelijke overgang van zout naar zoet water kunnen vissen op eigen kracht van de Waddenzee naar het IJsselmeer zwemmen. Zo krijgen miljoenen trekvissen weer vrije doorgang tussen zee en binnenwater, wat een enorme impuls betekent voor de natuur in het hele gebied.

Buitenste dam voltooid

Aannemer Van Oord heeft zijn werkzaamheden aan de Vismigratierivier succesvol afgerond. Het laatste onderdeel was de aanleg van de buitenste dam, die de rivier scheidt van het open IJsselmeer. Deze dam omsluit de Vismigratierivier en beschermt hem tegen wind, golven en stroming. Daarnaast speelt de dam een belangrijke rol bij het regelen van het brakke water in de rivier, dat cruciaal is voor de geleidelijke overgang van zout naar zoet.

Met het gereedkomen van deze dam is de volledige contour van de rivier compleet. In het water bij de Afsluitdijk is nu goed te zien hoe het toekomstige tracé van de rivier gaat lopen.

Laatste fase: de kronkelende rivier

Er rest nog één grote stap: de aanleg van de eigenlijke kronkelende rivier binnen de aangelegde contour. De provincie Fryslân neemt dit onderdeel voor haar rekening en verwacht in 2026 met de uitvoering te starten. Die kronkelende vorm is geen toevallige keuze, maar bootst een natuurlijke riviermonding na, met luwe plekken en stroming waar vissen zich prettig voelen en hun weg naar binnen kunnen vinden.

Eerste vissen in 2027

Als alles volgens planning verloopt, zwemmen de eerste vissen begin 2027 door de Vismigratierivier. Het totale project kost dan naar schatting zo'n 80 miljoen euro. Het is een van de grootste natuurherstelprojecten in zijn soort in Europa en trekt internationaal veel aandacht.

Wat merken watersporters ervan?

De Vismigratierivier ligt aan de kop van de Afsluitdijk, in de buurt van Kornwerderzand en de sluizen die het IJsselmeer met de Waddenzee verbinden. Voor zeilers en motorbootvaarders die hier passeren op weg naar de Wadden of het IJsselmeer, komt er een opvallend nieuw landschapselement bij. Op termijn wordt bovendien gedacht aan een bezoekerscentrum en uitkijkpunten, zodat passanten van dichtbij kunnen zien hoe vissen hun weg naar binnen zoeken. Het project onderstreept hoe de Afsluitdijk zich ontwikkelt van louter waterkering tot een plek waar waterbeheer, recreatie en natuur elkaar versterken. Voor wie het gebied bevaart, wordt de oversteek langs de dijk er alleen maar interessanter op. Daarmee is de Vismigratierivier niet alleen goed nieuws voor de vissen, maar ook voor iedereen die van dit stukje Nederland houdt.

Bron: Van Oord

Foto: het IJsselmeer bij de Afsluitdijk, H.P. Burger via Wikimedia Commons.