De veerpont tussen Schalkwijk en Culemborg ligt sinds begin augustus stil door de aanhoudend lage waterstand op de rivieren. De pont kan met haar kleppen niet meer veilig aanmeren bij de veerstoep, waardoor overtocht onmogelijk is. Het is een van de vele veerdiensten in Nederland die deze zomer in de problemen komen door de historische droogte.

Waarom de pont stil ligt

Sinds 4 augustus is de veerpont tot nader bericht uit de vaart. Door het lage water sluiten de oprijkleppen van de pont niet meer goed aan op de veerstoep aan de oever. Auto's, fietsers en voetgangers zouden daardoor niet veilig aan en van boord kunnen, en dus is besloten de dienst voorlopig te staken.

De betrokken pont, de 'Culemborg II', is sinds 1994 in gebruik en weegt zo'n vijftien ton. Het is een zogeheten gierpont die met behulp van een ketting van de ene naar de andere oever wordt getrokken. Volgens de beheerder valt op dit moment niet te voorspellen hoe lang de situatie zal aanhouden; alles hangt af van de hoeveelheid neerslag in het stroomgebied van de grote rivieren. Pas als het peil weer voldoende stijgt, kan de overtocht op een veilige manier worden hervat.

Historisch laag water in heel Nederland

De problemen bij Schalkwijk staan niet op zichzelf. De zomer van 2026 behoort tot de vijf procent droogste jaren ooit gemeten. Op het hoogtepunt stroomde er zelden zo weinig water door de Rijn, met waterstanden die tot recordlaagtes zakten. Rijkswaterstaat heeft op meerdere plaatsen maatregelen genomen om zuinig om te gaan met het beschikbare water, en schippers in de beroeps- en pleziervaart moeten rekening houden met extra wachttijden en beperkingen.

Voor de binnenvaart betekent laag water dat schepen minder diep mogen of kunnen laden, waardoor ze minder lading meenemen en vaker moeten varen. Dat drijft de kosten op en zet de bevoorrading via het water onder druk. Ook natuur en landbouw langs de rivieren voelen de gevolgen van het uitblijven van neerslag.

Ook andere veerponten getroffen

Door het hele land liggen tientallen veerponten geheel of gedeeltelijk stil. Naast de verbinding Schalkwijk-Culemborg gaat het onder meer om ponten tussen Doornenburg en Pannerden, Rheden en Rhederlaag, Druten en Dodewaard en Beuningen en Slijk-Ewijk. Ook de nabijgelegen Liniepont, onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, ligt al langer uit de vaart vanwege het lage water.

Voor veel kleine veerdiensten zijn de oevers simpelweg te ver van het water komen te liggen, of past de oprijklep niet meer op de kant. Omdat deze ponten vaak door vrijwilligers of kleine stichtingen worden gerund, kan een langere stillegging bovendien flink in de papieren lopen.

Gevolgen voor bewoners en recreatie

Veerponten vormen in veel regio's een onmisbare schakel in het lokale verkeer en zijn geliefd bij fietsers en wandelaars. Nu ze wegvallen, moeten reizigers soms flinke omwegen maken naar de dichtstbijzijnde brug. Ook voor recreatievaarders is de lage waterstand voelbaar: ondiepe vaargeulen, droogvallende oevers en beperkingen bij sluizen maken het varen deze zomer op sommige trajecten lastig. Watersporters doen er goed aan vooraf de actuele waterstanden en eventuele stremmingen te checken voordat ze het water op gaan.

Bron: Omroep Lekstroom

Foto: historisch lage waterstand op de Rijn, zomer 2026 (Wikimedia Commons).