Een gestremd kanaal dreigde een bijzondere theatervoorstelling in Almelo de das om te doen, maar twee historische schepen boden op het laatste moment uitkomst. De Almelose Praam en de Enterse Zomp maken het mogelijk dat de voorstelling Polderjongens toch kan worden gespeeld, met de haven van Almelo als sfeervol decor.

Kanaal dicht, schepen gestrand

De voorstelling Polderjongens vertelt het verhaal van het Almelo-Nordhornkanaal en gebruikt daarvoor echte historische vrachtscheepjes op het water. Precies daar wrong de schoen: door de afsluiting van het Twentekanaal konden de eerder gereserveerde platbodems de speellocatie in Almelo niet bereiken. De stremming sneed de aanvoerroute over water simpelweg af.

Voor de organisatie betekende dat een acuut probleem. Zonder passende schepen zou de voorstelling, waarin het maritieme verleden van Twente centraal staat, niet in de bedoelde vorm kunnen doorgaan. Er moest snel een alternatief komen.

Een oproep met tientallen reacties

De makers plaatsten een oproep voor vervangende schepen en dat leverde verrassend veel op. Tientallen reacties stroomden binnen, ook vanuit het Duitse Nordhorn, dat via het gelijknamige kanaal historisch met Almelo verbonden is. Uit al die aanbiedingen moest een verantwoorde keuze worden gemaakt.

De organisatie beoordeelde de kandidaten op afmetingen, stabiliteit, veiligheid en logistiek. Een schip moet immers niet alleen passen bij het historische beeld, maar ook veilig zijn voor spelers en publiek en praktisch naar de speellocatie te krijgen zijn. Na dat onderzoek vielen twee schepen als beste uit de bus.

De Almelose Praam en de Enterse Zomp

De keuze viel op de Almelose Praam en de Enterse Zomp, twee schepen met een sterke band met de streek. De Almelose Praam is ruim honderd jaar oud en houdt het maritieme verleden van Almelo levend. De Enterse Zomp is een replica van het scheepstype waarmee vroeger vracht over de ondiepe Twentse wateren werd vervoerd, een type dat onlosmakelijk verbonden is met de geschiedenis van Enter als scheepsbouwersdorp.

Beide schepen vullen elkaar goed aan en passen naadloos in het verhaal dat op het water wordt verteld. Daarmee blijft de historische authenticiteit van de voorstelling behouden, ondanks de tegenslag met het gestremde kanaal.

Over land naar de speellocatie

Ook het transport vroeg om creativiteit. De praam kon op eigen kracht naar de speellocatie varen, maar de zomp werd over de weg naar Almelo vervoerd. Zo waren beide schepen op tijd beschikbaar voor Polderjongens, dat vanaf 26 augustus in Almelo wordt opgevoerd. Het verhaal illustreert mooi hoe verweven de watersport- en scheepvaartgeschiedenis in Twente is met de streekcultuur, en hoe een hechte gemeenschap van schippers en liefhebbers in korte tijd een oplossing wist te vinden.

Varend erfgoed houdt de geschiedenis levend

Het verhaal onderstreept de waarde van varend erfgoed. Schepen als de Almelose Praam en de Enterse Zomp zijn meer dan decorstukken: ze zijn tastbare dragers van een geschiedenis waarin Twente via kanalen en ondiepe wateren met de rest van het land en met Duitsland verbonden was. Dat vrijwilligers en eigenaren deze schepen in de vaart houden, maakt het mogelijk om die historie bij een breed publiek onder de aandacht te brengen. Voor de bezoekers van Polderjongens levert het bovendien een unieke ervaring op: een voorstelling waarin authentieke schepen letterlijk een hoofdrol spelen, met de haven van Almelo als natuurlijk decor. Het bewijst maar weer dat de band tussen watersport, scheepvaart en cultuur in deze regio springlevend is.

Bron: Binnenvaartkrant

Foto: Wikimedia Commons, een varende platbodem (illustratief)