Wie deze zomer het IJsselmeer bevaart, moet weer extra opletten. Sinds begin juli mogen beroepsvissers hun staande netten opnieuw uitzetten, na een gesloten periode van ruim drie maanden. Voor watersporters betekent dit dat er op veel plekken vrijwel onzichtbare netten in het water staan. Wie de markeringen niet herkent, riskeert schade aan schroef en roer of raakt in het ergste geval verstrikt.

Waarom er nu weer netten staan

Op het IJsselmeer geldt jaarlijks een gesloten periode voor het vissen met staande netten. Die liep dit jaar van 16 maart tot en met 30 juni, om de visstand tijdens het paaiseizoen te ontzien. Sinds 1 juli is het staande-nettenseizoen weer geopend en zetten beroepsvissers hun netten opnieuw uit. Dat is volkomen legaal en hoort bij de eeuwenoude visserijtraditie op het grootste zoetwatermeer van West-Europa, maar het vraagt wel om oplettendheid van de recreatievaart.

Wat is een staand net?

Een staand net is een net dat verticaal in het water hangt, verankerd aan de bodem en aan de oppervlakte gehouden met drijvers. Vissen zwemmen erin en blijven met hun kieuwen achter de mazen haken. De netten kunnen honderden meters lang zijn en staan vaak dwars op de vaarrichting. Omdat het grootste deel onder water hangt, zie je er vanaf de boot vrijwel niets van. Alleen de markeringen aan de uiteinden verraden waar een net ligt.

Zo herken je de markeringen

Staande netten worden aan beide uiteinden gemarkeerd, meestal met een stok of steekbaken met daaraan een vlag, en soms met drijvende boeien. Overdag zijn geel-zwarte of oranje markeringen gebruikelijk; sommige zijn 's nachts voorzien van een geel knipperlicht. De basisregel is simpel: vaar nooit tussen twee bij elkaar horende markeringen door, want daar staat het net. Zie je een losse stok of boei die niet bij de betonning hoort, ga er dan van uit dat er visserij-materiaal onder water hangt en houd er ruim afstand van.

Risico's voor je boot

Vaar je toch over een net, dan kan het touwwerk zich in de schroef of om de schroefas wikkelen. In het gunstigste geval betekent dat een klusje met een duikmes; in het slechtste geval loopt de motor vast of raakt de aandrijving beschadigd. Ook zeilers en suppers kunnen verstrikt raken in drijvende lijnen. Naast de schade aan de boot beschadig je bovendien de vangst en het kostbare materiaal van de visser.

Niet alleen op het IJsselmeer

Staande netten kom je niet uitsluitend op het IJsselmeer tegen. Ook op het Markermeer, de Randmeren, de Waddenzee en diverse rivieren en binnenwateren wordt met staand want gevist. De regels en markeringen zijn overal vergelijkbaar, dus de oplettendheid die je op het IJsselmeer betracht, kun je op vrijwel al het ruime water gebruiken.

Tips voor een veilige tocht

Houd op het IJsselmeer en Markermeer voortdurend uitkijk, zeker in de buurt van de kust en bekende visgronden. Vaar overdag en bij goed zicht, plan je route via de officiële vaargeulen en betonning, en verminder vaart zodra je losse markeringen ziet. Twijfel je waar een net precies ligt, kies dan de ruime kant. En raakt er onverhoopt iets in je schroef, zet de motor dan direct uit voordat je gaat kijken. Met een beetje oplettendheid gaan beroepsvisserij en recreatie prima samen op het water.

Bron: Nederlandse Vissersbond

Foto: Dominicus Johannes Bergsma (Wikimedia Commons) — vissershaven van Laaxum aan het IJsselmeer