De Staande Mastroute, de binnendoor-vaarweg voor schepen met een mast hoger dan zes meter, is in 2026 niet van begin tot eind te bevaren. Door storingen en werkzaamheden zijn op meerdere plaatsen bruggen en sluizen gestremd. Wie van Vlissingen naar Delfzijl wil, of een deel daarvan, doet er goed aan de route vooraf zorgvuldig te plannen.

Wat is de Staande Mastroute?

De Staande Mastroute is bedoeld voor zeil- en motorschepen met een vaste, hoge mast die niet onder lage bruggen door kunnen. Via de binnenwateren vaar je van Zeeland tot Groningen, vaak in konvooi en op vaste bedientijden van de beweegbare bruggen. Het is al jaren de favoriete route om zonder de mast te hoeven strijken toch het hele land door te varen. In 2026 zijn er echter zoveel stremmingen dat alleen losse delen bevaarbaar zijn. Op de kaart met stremmingen is goed te zien waar het knelt en waar je nog wel doorheen komt.

West-Nederland: de grootste hinder

Rond Amsterdam en Haarlem zit het muurvast. De Westelijke Route via Haarlem is gestremd doordat de Buitenhuizerbrug, de laatste brug voor het Noordzeekanaal, sinds februari opnieuw in storing is. De Oostelijke Route via Amsterdam is op drie plekken gestremd en blijft dat naar verwachting nog enkele jaren: de Schipholbrug, de Schinkelbruggen en de Overtoomsesluisbrug zijn tot nader bericht dicht voor hoge schepen, waarbij de Schinkelbruggen pas rond 2030 weer bedienbaar zouden zijn.

Een alternatief is om bij IJmuiden de Noordzee op te gaan, maar dat kan alleen met een schip dat geschikt is voor kustvaart. Houd daarnaast rekening met de Oranjesluizen bij Amsterdam: de recreatievaart kan daar tussen 22.00 en 6.00 uur niet schutten, en de laatste schutting is om 21.45 uur.

Noord-Nederland en de Deltawateren

In Friesland is de brug Uitwellingerga tot 2028 niet bediend, waardoor hoge schepen de Hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl niet kunnen gebruiken. Het advies is om via Kornwerderzand naar Harlingen te varen. In de Deltawateren worden de Volkeraksluizen bij Willemstad vanwege schade minimaal bediend; reken op een wachttijd van zo'n twee uur, en van 1 november 2026 tot en met 31 maart 2027 is de jachtensluis volledig gestremd.

Ook de Krammerjachtsluizen zijn deels dicht: de noordkolk is gestremd van 14 september 2026 tot en met 9 mei 2027. De zuidkolk is beschikbaar, behalve van 23 november tot en met 18 december 2026, wanneer de sluis volledig gestremd is.

Waarom er zoveel tegelijk misgaat

Dat zoveel kunstwerken op de route tegelijk hinder geven, is geen toeval. Veel bruggen en sluizen in Nederland zijn decennia oud en komen aan het einde van hun technische levensduur, waardoor onderhoud en storingen zich opstapelen. Vaarwegbeheerders plannen groot onderhoud bewust buiten het hoogseizoen, maar meerjarige renovaties en onverwachte storingen lopen door elkaar heen. Voor de pleziervaart betekent dit dat de Staande Mastroute de komende jaren waarschijnlijk vaker lappendeken dan doorgaande snelweg zal zijn.

Praktische tips voor onderweg

Controleer voor vertrek altijd de actuele stremmingen en bedientijden op vaarweginformatie.nl, de officiele bron waar vaarwegbeheerders wijzigingen verplicht melden. Varen doe je Samen! is namelijk geen vaarwegbeheerder en communiceert alleen de stremmingen met veel impact of lange duur. Houd rekening met wachttijden, plan je route rond de bedientijden van de Oranjesluizen en kies tijdig een alternatief als je vaste route dicht blijkt. Zo voorkom je dat je met een niet-strijkbare mast voor een gesloten brug komt te liggen.

Bron: Varen doe je Samen!

Foto: een zeiljacht met staande mast (Wikimedia Commons).