Rijkswaterstaat is begonnen met de voorbereidingen voor de renovatie van de vistrap bij stuw Linne in de Maas. Het is de eerste stap in een omvangrijk project waarbij alle zeven vistrappen in de rivier worden aangepakt. Doel is om vissen weer vrij baan te geven in een rivier die al meer dan een eeuw door stuwen in bedwang wordt gehouden.

Zeven stuwen, zeven barrières

De Maas wordt op zeven plaatsen gestuwd. Die stuwen zorgen er al ruim honderd jaar voor dat de rivier bevaarbaar blijft en dat het waterpeil beheersbaar is, ook in drogere perioden. Voor de scheepvaart en het waterbeheer zijn ze onmisbaar, maar voor vissen vormen ze een probleem: ze kunnen er niet of nauwelijks langs. Daarmee worden natuurlijke trekroutes stroomopwaarts afgesneden.

Om dat op te lossen liggen bij de stuwen vistrappen: getrapte doorgangen waarmee vissen de hoogteverschillen stap voor stap kunnen overbruggen. Na tientallen jaren zijn die trappen toe aan een grondige opknapbeurt. Rijkswaterstaat renoveert ze daarom allemaal, met per vistrap een aanpak die past bij de plaatselijke situatie.

Wat er bij Linne gebeurt

Bij stuw Linne gaat het om een uitgebreide ingreep. De bekkens van de vistrap worden vernieuwd en deels verlegd, de drempels worden aangepast en het inlaatwerk wordt verbeterd. Zo moet de doorstroming beter aansluiten op het gedrag van de vis en wordt de trap makkelijker te passeren.

De voorbereidende werkzaamheden zijn inmiddels gestart. Daarvoor is de vistrap tijdelijk drooggezet. Voordat het werk begon, is de aanwezige vis zoveel mogelijk weggevangen en elders in de rivier uitgezet. Ook kreeg een bever die zich in de vistrap had gevestigd de tijd om een nieuwe verblijfplaats te zoeken. De daadwerkelijke renovatie van de vistrap bij Linne staat gepland voor begin januari 2027. Het werk wordt uitgevoerd door aannemer Ploegam, die de opdracht in de zomer van 2026 gegund kreeg.

Gezondere rivier voor mens en natuur

Met de renovatie wil Rijkswaterstaat de passeerbaarheid van de Maas voor vissen verbeteren. Vissen die vrij kunnen trekken, bereiken hun paai- en leefgebieden beter, wat bijdraagt aan een gezonder en robuuster riviersysteem. Een rivier waarin soorten zich ongehinderd kunnen verplaatsen, is veerkrachtiger en beter bestand tegen droogte, hitte en andere verstoringen.

Onderdeel van breder rivierherstel

De aanpak van de vistrappen past in een bredere beweging om de Nederlandse rivieren natuurlijker en gezonder te maken. Waterbeheerders werken al jaren aan het wegnemen van barrières, zodat trekvissen als zalm, forel en paling hun weg stroomopwaarts weer kunnen vinden. Stuwen, gemalen en sluizen zijn daarbij vaak de lastigste obstakels, omdat ze het waterpeil kunstmatig regelen. Goed functionerende vistrappen zijn daarom een belangrijke schakel: ze combineren het beheer van de waterstand met ruimte voor de natuur. De renovatie bij Linne laat zien dat beide belangen hand in hand kunnen gaan, zonder dat de scheepvaart of het waterbeheer eronder lijdt.

De komende jaren volgen de overige vistrappen in de Maas. Welke stuw na Linne aan de beurt is, maakt Rijkswaterstaat later bekend. Voor watersporters en andere gebruikers van de Maas verandert er door de werkzaamheden bij Linne voorlopig weinig op het water; het project speelt zich vooral af rond de stuw en de vistrap zelf.

Bron: Rijkswaterstaat

Foto: vistrap bij stuw Linne (Wikimedia Commons).