De rechtbank Rotterdam heeft de Duitse rederij Eiltank veroordeeld tot het betalen van 120.000 euro hulploon aan de Nederlandse bergingsbedrijven BDS Harlingen en Bijma. Het geld is de vergoeding voor de hulp die beide bedrijven verleenden toen de binnenvaarttanker Ursula Valentin in brand vloog tijdens het overslaan van vloeibaar bitumen.

Brand tijdens het lossen van bitumen

De brand brak uit in de vroege ochtend aan de lossteiger van JPB Logistics in Farmsum, vlak bij Delfzijl. Tijdens het lossen van de hete, vloeibare bitumen ontstond een mechanisch defect waardoor een tank overliep. De gloeiend hete lading stroomde in de tanktunnel en het water eromheen, waarna brand ontstond. Een brand met vloeibaar bitumen aan boord van een binnenvaartschip is bijzonder gevaarlijk: de stof is heet, kleverig en lastig te blussen, en de dampen kunnen zich snel verspreiden.

Voor de bemanning en de omgeving was het een uiterst risicovolle situatie. Bitumen wordt bij hoge temperatuur vervoerd en verwerkt, waardoor een lek of overloop direct tot brand of ernstige verbranding kan leiden. Dat het schip en de lading uiteindelijk gered konden worden, was allerminst vanzelfsprekend.

Sleepboot Gruno IV trekt brandend schip weg

De bergingsbedrijven BDS Harlingen en Bijma kwamen rond 07.20 uur ter plaatse met de sleepboot Gruno IV. Zij trokken het brandende schip weg van de steiger om te voorkomen dat de brand zou overslaan naar de walinstallatie of naar andere schepen. Vervolgens verrichtten zij blus- en koelwerkzaamheden en hielden zij voortdurend de temperatuur van het dek in de gaten. Door dit ingrijpen bleef de schade beperkt en konden zowel het schip als de kostbare lading behouden blijven.

Wat is hulploon eigenlijk?

Hulploon, ook wel bergloon genoemd, is een vergoeding die een berger ontvangt voor het redden van een schip of lading in nood. Het principe komt uit het zee- en binnenvaartrecht en is eeuwenoud: wie een ander helpt om schip en lading te behouden, heeft recht op een billijke beloning. De hoogte van dat bedrag hangt onder meer af van de waarde van het geredde object, het gevaar, de geleverde inspanning en het risico dat de berger zelf liep.

Belangrijk is dat hulploon in beginsel alleen wordt toegekend bij een succesvolle redding: het uitgangspunt "no cure, no pay" geldt in veel gevallen. Juist daarom lopen dit soort zaken regelmatig uit op een juridisch geschil over de hoogte van de vergoeding, zoals ook hier gebeurde.

Onafhankelijk deskundige bevestigt de waarde van de hulp

In deze zaak schakelde de rechtbank een onafhankelijke maritieme deskundige van Marinsal Consultants in. Die concludeerde dat de inzet van BDS en Bijma in sterke mate heeft bijgedragen aan het behoud van zowel het schip als de lading. Op basis daarvan stelde de rechter het hulploon vast op 120.000 euro, te betalen door rederij Eiltank.

De uitspraak onderstreept hoe belangrijk professionele bergers zijn voor de veiligheid op het water. Wanneer het misgaat, kan snel en deskundig ingrijpen het verschil maken tussen een beheersbaar incident en een ramp. Voor de binnenvaart is de zaak bovendien een herinnering aan de risico's die het vervoer van hete en brandbare ladingen met zich meebrengt.

Bron: Schuttevaer

Foto: Binnenvaartschip met sleepboot / Wikimedia Commons