De Prins Bernhardsluis in Deventer gaat vanaf dinsdag 8 september weer open. Daarmee is de haven van Deventer na een sluiting van ruim een maand eindelijk weer bereikbaar voor de scheepvaart. De gemeente Deventer maakte het nieuws deze week bekend, tot opluchting van de bedrijven die op de haven zijn aangewezen.

Wekenlang gesloten door laagwater

De sluis ging op 1 augustus dicht vanwege de aanhoudend lage waterstand op de IJssel. Bij extreem laagwater ontstaat er een groot hoogteverschil tussen het water in de rivier en het water in de haven. Dat verschil zet de sluisdeuren onder forse druk. Zouden die deuren het begeven, dan zou de haven grotendeels kunnen leeglopen, met alle gevolgen van dien voor de aangelegen kades, bedrijven en schepen.

Om dat risico te vermijden koos de gemeente er de afgelopen weken voor om de sluis volledig gesloten te houden. Voor de bedrijven aan de haven betekende dat een langdurige onbereikbaarheid: vracht moest omrijden of bleef liggen, en de vaste aan- en afvoer over water viel stil.

Waterstand weer boven de grens

Inmiddels is de situatie op de rivier verbeterd. De waterstand op de IJssel staat weer boven de vereiste minimumwaarde van 45 centimeter boven NAP. Op het moment van de aankondiging meet het water in de IJssel zo'n 69 centimeter boven NAP, ruim voldoende om de sluis veilig te kunnen bedienen. Volgens de verwachting blijft de stand de komende veertien dagen boven de kritische grens van 45 centimeter, waardoor de sluis stabiel open kan blijven.

Zodra de sluis op 8 september weer in bedrijf is, kan er dus weer geschut worden en zijn de haven en de aanliggende bedrijven opnieuw over water te bereiken. Of het scheepvaartverkeer daadwerkelijk direct op gang komt, hangt af van de bedrijven zelf. Zij krijgen een week de tijd om zich op de heropening voor te bereiden en hun logistiek weer op de vaarroute af te stemmen.

Laagwater blijft een terugkerend thema

De sluiting in Deventer past in een breder beeld. De afgelopen jaren komt extreem laagwater op de grote rivieren steeds vaker voor, vooral in de zomer en het vroege najaar. Voor de binnenvaart en voor havens langs de IJssel betekent dat een groeiende onzekerheid: vaargeulen worden ondieper, schepen kunnen minder lading meenemen en kwetsbare kunstwerken zoals sluizen moeten soms uit voorzorg dicht.

De heropening van de Prins Bernhardsluis is dan ook goed nieuws voor Deventer, maar tegelijk een herinnering dat de bereikbaarheid over water steeds afhankelijker wordt van de grillen van het weer en de rivierafvoer. Voor watersporters en beroepsvaart in de regio is het raadzaam om ook de komende tijd de actuele waterstanden en de bedieningstijden van de sluis goed in de gaten te houden.

Ook de recreatievaart profiteert

Niet alleen de beroepsvaart heeft baat bij de heropening. De Prins Bernhardsluis vormt de toegang tussen de IJssel en de Deventer stadshaven, een gebied dat ook door recreanten wordt gebruikt. Een langdurig gesloten sluis betekent voor pleziervaarders een omweg of zelfs een onbereikbare ligplaats. Nu er weer geschut kan worden, komen de vaste routes naar en van de stad opnieuw beschikbaar.

Voor de late nazomer is dat welkom nieuws: september is voor veel booteigenaren nog een geliefde vaarmaand, waarin de drukte van de zomer is weggeëbd maar het weer vaak nog aangenaam is. Wie een tocht over de IJssel richting Deventer plant, doet er goed aan de openingstijden vooraf te controleren en rekening te houden met eventuele wachttijden bij de eerste dagen na de heropening.

Bron: Schuttevaer

Foto: Deventer aan de IJssel (Wikimedia Commons)