De Nederlandse Vereniging van Binnenhavens (NVB) bestaat dit jaar dertig jaar, maar van een uitbundig feest wil voorzitter René Leegte niet weten. De aanhoudende droogte en de lage waterstanden zetten havens en watergebonden bedrijven zwaar onder druk, en dat vraagt volgens hem om aandacht in plaats van vlagvertoon. Tijdens het jaarcongres in Hengelo op 25 september wordt wel kort bij het lustrum stilgestaan.

Een jubileum in mineur

De NVB werd dertig jaar geleden opgericht om de belangen van de Nederlandse binnenhavens te behartigen. In een interview met de Binnenvaartkrant, gepubliceerd op 6 september, laat voorzitter René Leegte weten dat het dertigjarig bestaan bewust laag wordt gehouden. De problemen waar havens en de daaraan verbonden bedrijven mee kampen, maken een groots gevierd jubileum wat hem betreft niet gepast.

Die problemen komen voor een belangrijk deel voort uit de droogte die grote delen van Europa dit seizoen opnieuw teisterde. Lage rivierstanden raken de binnenvaart hard, en daarmee ook de havens die als knooppunt fungeren tussen water, weg en spoor. Voor Leegte is het lustrum dan ook vooral een moment om stil te staan bij de veerkracht van de sector.

Droogte legt het belang van havens bloot

Wanneer het waterpeil op de Rijn en de IJssel daalt, kunnen binnenvaartschepen minder lading meenemen omdat ze ondieper moeten blijven steken. Dat betekent meer reizen voor dezelfde hoeveelheid goederen, hogere kosten en soms zelfs stremmingen. Juist in zulke periodes wordt duidelijk hoe cruciaal goed functionerende en bereikbare binnenhavens zijn voor de aan- en afvoer van grondstoffen en producten.

Klimaatverandering maakt extreem lage én extreem hoge waterstanden bovendien vaker waarschijnlijk. De NVB pleit er al langer voor dat havens en vaarwegen klimaatbestendig worden gemaakt, zodat het transport over water ook in droge zomers betrouwbaar blijft. De droogte van dit jaar onderstreept die boodschap.

Verbonden havens, versterkte ketens

Het jaarcongres, dat op 25 september in Hengelo plaatsvindt, draagt het thema Verbonden havens, versterkte ketens. Daarmee benadrukt de vereniging het belang van samenwerking tussen havens, verladers en overheden. Alleen door de logistieke ketens aan elkaar te knopen kunnen binnenhavens hun rol in de zogenoemde modal shift, de verschuiving van vrachtvervoer van de weg naar het water, waarmaken.

Binnenhavens zijn bovendien belangrijke motoren voor de regionale economie en werkgelegenheid. Rond de kades zijn overslagbedrijven, industrie en dienstverleners gevestigd die samen duizenden banen vertegenwoordigen. Het congres wil laten zien dat een sterke haven niet op zichzelf staat, maar onderdeel is van een breder netwerk.

Ook voor de watersporter relevant

Hoewel de NVB zich richt op de beroepsvaart, raakt haar werk ook de recreatievaart. Veel binnenhavens combineren beroeps- en pleziervaart, en de bereikbaarheid van vaarwegen, sluizen en ligplaatsen is voor beide groepen van belang. Lage waterstanden en stremmingen die de binnenvaart treffen, worden vaak net zo goed door watersporters gevoeld.

Het dertigjarig bestaan van de vereniging is daarmee meer dan een intern feestje: het is een moment waarop de hele vaarwereld stilstaat bij het belang van goed onderhouden en toekomstbestendige havens. Dat de vlag dit jaar niet uit gaat, zegt vooral iets over de ernst waarmee de sector naar de uitdagingen kijkt.

Bron: Binnenvaartkrant

Foto: Uitmonding van het Twentekanaal in de IJssel via Wikimedia Commons