Op de Randmeren en rond het IJmeer zorgen woekerende waterplanten deze zomer opnieuw voor flink wat motorproblemen. De KNRM waarschuwt watersporters dat motorpech door verstrikt fonteinkruid in smalle vaarwateren snel tot gevaarlijke situaties kan leiden. Met een paar simpele voorzorgsmaatregelen voorkom je een hoop ellende.

Waarom waterplanten zoveel overlast geven

Rond het IJsselmeer, het IJmeer en de Randmeren groeit in de zomermaanden veel fonteinkruid en aarvederkruid. Deze planten kunnen tot aan het wateroppervlak doorgroeien en soms meterslang worden. Daardoor raken ze verstrikt in schroeven, om kielen en om roeren.

Vervelender nog: de plantenslierten kunnen de koelsystemen van motoren verstoppen. Een motor die geen koelwater meer aanzuigt, loopt binnen korte tijd warm en valt uit. Juist in het hoogseizoen, wanneer de planten op hun hoogst zijn, lopen veel watersporters hier tegenaan.

Klein water, groot risico

De Randmeren ogen overzichtelijk, maar schijn bedriegt. Het Gooi- en Eemmeer zijn relatief smalle vaarwateren. Bij wind en stroming kan een boot zonder werkende motor daar binnen een minuut tegen een dijk of oever belanden.

Motorpech is dus niet alleen een ongemak, maar kan snel uitgroeien tot een echt gevaarlijke situatie. Zeker in gebieden met veel scheepvaart of dicht bij een oever telt elke seconde wanneer je stuurloos raakt.

Zo voorkom je motorpech

Gelukkig kun je veel problemen voorkomen. Check vooraf de actuele situatie rond waterplanten via een dienst als Waterplanten.nu, zodat je weet welke gebieden je beter kunt mijden. Vaar in probleemgebieden rustig en houd de temperatuurmeter van je motor goed in de gaten.

Merk je dat er planten in de schroef zitten, schakel dan naar neutraal en laat de motor even uitdraaien. Soms lost de slier vanzelf los. Een korte controle van het koelwater bij de uitlaat vertelt je snel of het koelsysteem nog vrij is.

Hulp inschakelen als het misgaat

Gaat het toch mis, dan is snelle hulp belangrijk. De KNRM bracht een interactieve hotspot-kaart uit waarop watersporters kunnen zien waar in Nederland de meeste incidenten gebeuren. Het water rond Almere geldt daarbij als een bekend probleemgebied.

Download daarnaast de gratis KNRM Helpt-app. Daarmee kun je je vaarplan delen en met één druk op de knop hulp inroepen als je in de problemen komt. Zo staan de redders sneller bij je met een nauwkeurige positie.

Bereid je goed voor op een dag varen

Een geslaagde vaardag begint met een goede voorbereiding. Zorg dat je motor voor het seizoen goed is nagekeken, neem voldoende brandstof en drinkwater mee en vertel iemand aan wal waar je naartoe gaat. Een bootshaak of mes binnen handbereik helpt om vastgelopen planten los te maken.

Met deze eenvoudige gewoontes houd je de zomerse waterplanten beheersbaar en blijft varen op de Randmeren vooral een plezier in plaats van een bron van stress.

De waterplantenoverlast is sterk seizoensgebonden en bereikt in juli en augustus doorgaans zijn hoogtepunt. Warme, zonnige weken versnellen de groei, waardoor gebieden die begin juni nog goed bevaarbaar waren binnen enkele weken vol kunnen staan. Op sommige plekken maken de dichte plantenvelden watersport tijdelijk bijna onmogelijk.

Waterbeheerders maaien op de drukste vaarroutes geulen vrij, maar buiten die geulen blijft oplettendheid geboden. Vaar daarom zoveel mogelijk in de gemarkeerde, gemaaide vaargeulen en wijk niet zonder reden uit naar ondiepere delen waar de begroeiing dichter is. Zo verklein je de kans op vastlopen aanzienlijk.

De discussie over een structurele aanpak, zoals het plaatselijk uitdiepen van het Markermeer en de Randmeren, speelt al langer. Zolang die grotere oplossingen op zich laten wachten, blijft de eigen voorbereiding van de watersporter de belangrijkste factor. Wie de hotspots kent en zijn route slim plant, kan ook in een druk plantenseizoen volop van het water genieten.

Bron: Zeilen.nl / KNRM

Foto: Zeilboten op het water — Anefo / Nationaal Archief (CC0, via Wikimedia Commons)