Het reddingswerk op zee is van oudsher een echte mannenwereld, maar daar komt langzaam verandering in. Tijdens het KNRM Women in SAR-seminar eind augustus in IJmuiden stond precies die vraag centraal: wat is er nodig om vrouwen zich écht welkom te laten voelen binnen de Search and Rescue-gemeenschap? Ruim honderd belangstellenden, mannen én vrouwen, dachten mee.

Een open gesprek over inclusie en diversiteit

De centrale vraag tijdens het seminar was vooral aan vrouwen gericht: "What makes me feel welcome in the SAR Community?" Het antwoord zit deels in praktische zaken. Denk aan aparte toiletten en kleedruimtes, en aan een overlevingspak dat ook een vrouwenlichaam goed past. Maar minstens zo belangrijk zijn de minder zichtbare aspecten, zoals de werkcultuur aan boord en de manier waarop bemanningsleden onderling met elkaar communiceren.

Tijdens een panelgesprek en verschillende breakout-sessies verzamelden de deelnemers ideeën om het reddingwerk toegankelijker en representatiever te maken. Het ging daarbij niet om het opleggen van quota, maar om het wegnemen van drempels die vrouwen ervan kunnen weerhouden zich aan te melden of aan boord te blijven. Juist het gesprek tussen mannen en vrouwen bleek waardevol, omdat vooroordelen vaak onbedoeld en onbewust ontstaan.

Zeven jaar Women in SAR

Het Women in SAR-seminar wordt jaarlijks georganiseerd door de International Maritime Rescue Federation (IMRF). Dit jaar was Nederland gastland. Het initiatief is opgezet als aanvulling op de doelstelling van de Verenigde Naties om gelijkheid van vrouwen en meisjes te bevorderen. Volgens IMRF-directeur Caroline Jupe had de organisatie bij de lancering niet verwacht dat het programma zeven jaar later nog zo'n grote impact zou hebben. De federatie blijft vrouwelijke redders leiderschapstrainingen aanbieden, om hen te inspireren en van elkaar te laten leren.

Het aantal vrouwen groeit gestaag

De cijfers laten zien dat er de afgelopen jaren wel degelijk beweging is. In 2021 telde de KNRM 89 vrouwen binnen de vrijwillige bemanning; in 2025 waren dat er 142. Daarmee groeide het aantal vrouwelijke bemanningsleden in vier jaar tijd met bijna 60 procent. Het aandeel vrouwen binnen de vrijwillige bemanning steeg in diezelfde periode van 7,9 naar 11,5 procent.

Ook binnen de plaatselijke commissies en de raad van toezicht neemt het aantal vrouwen toe: van 47 in 2021 naar 71 in 2025. Het aandeel vrouwen binnen deze groep groeide van ongeveer 21 naar 28 procent. Nog geen gelijkwaardige verhouding, maar wel een duidelijke en consistente stijging die de KNRM graag verder wil doorzetten.

Van praten naar concrete stappen

Een seminar alleen verandert natuurlijk nog geen cultuur. De KNRM en de IMRF benadrukken dan ook dat de opgehaalde ideeën vertaald moeten worden naar concrete verbeteringen op de stations: van materiaal dat op meer lichaamsvormen past tot een aanmeldprocedure en een introductie die zich uitdrukkelijk ook op vrouwen richten. Internationaal delen reddingorganisaties uit tientallen landen hun ervaringen, zodat succesvolle aanpakken elkaar versterken. Voor Nederland als gastland was het seminar een mooie gelegenheid om te laten zien dat de KNRM het onderwerp serieus neemt en er structureel werk van wil maken.

Wat de KNRM elke dag doet

De Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij redt mensen op zee en op het ruime binnenwater. Dat gebeurt vanuit 45 reddingstations, met ruim 1.600 vrijwilligers en 75 reddingboten. De stations zijn 24 uur per dag, 365 dagen per jaar en onder alle weersomstandigheden inzetbaar. Jaarlijks rukken de vrijwilligers gemiddeld 2.500 keer uit en helpen zij ruim 4.000 mensen. De KNRM ontvangt geen subsidie en wordt volledig gefinancierd door donaties en nalatenschappen. Een diverse bemanning die een afspiegeling is van de samenleving past goed bij die brede maatschappelijke rol, en maakt de organisatie bovendien sterker en veelzijdiger.

Bron: Schuttevaer

Foto: Open dag KNRM Hoek van Holland (Wikimedia Commons)