De grote jacht- en werkhaven van Vlieland verduurzaamt en vernieuwt in rap tempo, maar blijft voor haar succes sterk afhankelijk van het weer en de vaaromstandigheden op de Waddenzee. Havenmanager Marijke Osinga-Groenhuis schetst een seizoen van uitersten: van een bijna lege haven in juni tot steigers die het de afgelopen weken nauwelijks aankonden.

Een seizoen van uitersten

Volgens Osinga-Groenhuis begon de zomer moeizaam. In juni stond er noordenwind en bleef de haven bijna leeg, vertelt zij. Voor een Waddeneiland als Vlieland is de windrichting bepalend. Bij harde noordelijke wind is de oversteek vanaf de vaste wal onaangenaam en soms ronduit ongemakkelijk, waardoor veel recreatievaarders hun tocht uitstellen of helemaal afblazen.

Daar kwam nog een tegenvaller bij. De stremming bij Kornwerderzand, een belangrijke doorgang tussen het IJsselmeer en de Waddenzee, pakte slecht uit voor Vlieland. Wie via die route naar het eiland wil varen, kreeg te maken met vertraging en omvaren. Het gevolg liet zich raden: tot ongeveer een week geleden was het een ronduit teleurstellend seizoen voor de haven.

Toen de wind draaide

De ommekeer kwam abrupt. Toen de wind eenmaal draaide, barstte het los en was de haven weer te klein, aldus de havenmanager. Zodra de omstandigheden gunstig werden, kwamen de recreatievaarders massaal richting het eiland. Het illustreert hoe grillig het ondernemerschap in een Waddenhaven kan zijn: maandenlange rust kan binnen enkele dagen omslaan in overvolle steigers en een wachtlijst voor een ligplaats.

Die afhankelijkheid van weer en getij is geen nieuw gegeven, maar maakt de bedrijfsvoering wel onvoorspelbaar. Reserveringen, personeelsinzet en voorraadbeheer moeten voortdurend meebewegen met een weerbeeld dat pas op de korte termijn betrouwbaar te voorspellen is. Een lang weekend met gunstige wind kan het verschil maken tussen een matig en een goed seizoen.

Verduurzaming en vernieuwing

Ondertussen zit de haven allerminst stil. Er wordt geïnvesteerd in verduurzaming en vernieuwing van de faciliteiten, passend bij de kwetsbare natuur van de Waddenzee, die de status van UNESCO-werelderfgoed draagt. Voor havens in dit gebied is de balans tussen recreatie en natuurbescherming een blijvend aandachtspunt dat om zorgvuldige keuzes vraagt.

Modernisering van de haveninfrastructuur, zoals walstroom, betere afvalinzameling en energiezuinige voorzieningen, helpt om aan strengere milieueisen te voldoen en tegelijk het comfort voor bezoekers te verhogen. Toch blijft de kernboodschap van de havenmanager overeind: al die investeringen ten spijt is en blijft de natuur uiteindelijk de baas op het water.

Wat dit betekent voor watersporters

Voor wie deze nazomer of komend seizoen naar Vlieland wil varen, zijn de lessen duidelijk. Houd de weersverwachting en de windrichting scherp in de gaten, controleer vooraf of er stremmingen zijn op de route via Kornwerderzand of elders, en houd altijd rekening met de getijden op de Waddenzee. Een goed voorbereide oversteek maakt het verschil tussen een ontspannen vaartocht en een vervelende, geannuleerde trip.

De situatie op Vlieland staat symbool voor de Waddenhavens in het algemeen: ondernemend, volop in beweging en druk bezig met verduurzaming, maar altijd overgeleverd aan wind, water en weer. Wie daar rekening mee houdt, geniet met een gerust hart van een van de mooiste bestemmingen van de Nederlandse Wadden.

Bron: Schuttevaer

Foto: Haven van Vlieland (Wikimedia Commons)