Na een opvallend natte juni kunnen het IJsselmeer en het Markermeer terug naar hun normale zomerpeil. Omdat de waterschappen rondom beide meren door de vele regen voorlopig geen extra water meer nodig hebben, heeft Rijkswaterstaat besloten het niveau te laten zakken naar het gebruikelijke zomerniveau. Voor de duizenden watersporters die deze meren bevaren is dat goed nieuws, want een stabiel en voorspelbaar waterpeil is bepalend voor een zorgeloos vaarseizoen.

Waarom het peil wordt geregeld

Het IJsselmeer en het Markermeer vormen samen de grootste zoetwaterbuffer van Nederland. In het voorjaar wordt het peil bewust wat hoger gehouden, zodat er in droge zomers voldoende water is om landbouwgebieden, natuur en drinkwatervoorziening van zoet water te voorzien. Zodra het genoeg heeft geregend en de watervraag afneemt, kan het niveau weer omlaag naar het zomerpeil. Rijkswaterstaat stuurt dat proces nauwkeurig aan met de spuisluizen en gemalen in de Afsluitdijk en de Houtribdijk.

Dit jaar zorgde de natte juni ervoor dat de omliggende polders en watergangen ruim in hun water zitten. De extra buffer die eerder werd aangelegd, bleek daardoor niet nodig, en dus kon het peil versneld worden bijgesteld.

Zomerpeil en winterpeil: het verschil

Nederland kent voor de grote meren bewust twee streefpeilen. In de winter wordt een lager peil aangehouden, zodat er ruimte is om grote hoeveelheden regen- en smeltwater op te vangen zonder dat dijken en oevers overbelast raken. In de zomer ligt het streefpeil hoger, als voorraad voor droge perioden. Het verschil tussen beide is niet groot in centimeters, maar op een meer zo uitgestrekt als het IJsselmeer gaat het toch om enorme hoeveelheden water die zorgvuldig moeten worden gestuurd.

Wat merkt de watersporter ervan?

Voor de recreatievaart is het waterpeil belangrijker dan het op het eerste gezicht lijkt. Een hoger peil betekent meer diepgang in ondiepe havens en langs oevers, terwijl een lager peil juist kan zorgen voor krappe situaties bij steigers, hellingen en ondiepe aanlegplaatsen. De overgang naar het zomerpeil brengt het niveau terug naar de waarde waarop de meeste jachthavens en vaargeulen zijn ingericht.

Schippers die hun boot in een ondiepe haven hebben liggen, doen er goed aan de komende weken de waterstand in de gaten te houden. Bij aanhoudend droog en warm weer kan het peil verder onder druk komen te staan door verdamping, wat op sommige plekken tot minder diepgang leidt.

Een kwestie van fijn afstemmen

Het beheer van het waterpeil is een voortdurende balanceeract tussen te veel en te weinig water. Valt er veel regen, dan moet het overtollige water via de Afsluitdijk naar de Waddenzee worden afgevoerd, iets wat door de stijgende zeespiegel steeds vaker met behulp van pompen gebeurt. Blijft de regen uit, dan is elke centimeter buffer welkom. De beslissing om nu naar zomerpeil te gaan, laat zien dat de waterstand op dit moment ruim voldoende is.

Voor watersporters betekent dit vooral rust en voorspelbaarheid. Met het water op zomerpeil en de meeste bruggen en sluizen weer op reguliere bediening, staan de seinen voor een mooie zomer op het IJsselmeer en Markermeer op groen.

Blijf de berichtgeving volgen

Wie een langere tocht plant, kan het actuele peil en eventuele afwijkingen raadplegen via de vaarweginformatie van Rijkswaterstaat. Zeker in een grillige zomer met afwisselend natte en droge periodes kan de waterstand sneller veranderen dan gedacht. Een korte check vooraf voorkomt verrassingen bij het aanleggen of het passeren van ondiepe gedeelten.

Bron: Nederlandse Jachtbouw Industrie

Foto: G.Lanting via Wikimedia Commons (CC BY 4.0)