Van 3 tot en met 6 juli 2026 vond Harlingen Sail plaats, een van de grootste nautische evenementen van dit vaarseizoen. Meer dan 60 Tall Ships en naar verwachting zo'n 300.000 bezoekers zochten de Friese havenstad op, waarvan een flink deel over het water arriveerde. Achter de schermen draaide Rijkswaterstaat samen met een groot aantal partners een indrukwekkende veiligheidsoperatie om al dat vaarverkeer veilig en vlot te laten verlopen.

Maanden van voorbereiding

De voorbereidingen voor Harlingen Sail begonnen al eind 2025. Elke maand schoven alle betrokken partijen aan tafel: de Kustwacht, de politie, de organisatie van Sail Harlingen, het Loodswezen, Port of Harlingen, de KNRM en Rijkswaterstaat. Het resultaat van al die overleggen is een draaiboek van maar liefst 131 pagina's.

Volgens nautisch adviseur Thijs Kremer van Rijkswaterstaat draait het bij zo'n operatie vooral om samenwerken, met elkaar sparren en zorgen dat iedereen precies weet waar hij aan toe is. Alleen dan kan een evenement van deze omvang veilig verlopen op het drukke water rond de haven.

Het water verdeeld in sectoren

Tijdens het evenement was het water rond Harlingen opgedeeld in sectoren, elk met een eigen patrouilleschip. De route van de Tall Ships liep door verschillende sectoren, waarbij in elke sector een politievaartuig of een mobiel verkeersleider van Rijkswaterstaat verantwoordelijk was voor het toezicht.

Rijkswaterstaat was aanwezig met meerdere vaartuigen, waaronder patrouilleschip RWS76, twee ribs en waterscooters. Ook een droneteam leverde een bijdrage door vanuit de lucht een actueel verkeersbeeld te verzorgen. De verkeerscentrale Brandaris coördineerde samen met het Loodswezen het oplijnen van de Tall Ships richting de haven.

Getij bepaalde de planning

De Sail-In en Sail-Out vonden plaats tijdens hoogwater, waardoor het getij een bepalende rol speelde in de planning van het evenement. Ook het weer telde zwaar mee in de besluitvorming.

De woensdag voor het evenement was het officiële go/no-go-moment. Alle betrokken partijen beslisten toen gezamenlijk of het evenement in deze vorm door kon gaan. Bij slecht weer of andere onvoorziene omstandigheden was dat hét moment geweest om de knoop door te hakken.

Duidelijke regels voor recreatievaarders

De recreatievaart kreeg tijdens het evenement informatie via flyers met daarop de vaarregels, de toegestane ligplaatsen en de plekken waar je als toeschouwer veilig kon kijken. In de haven gold marifoonkanaal 11, op de Waddenzee werd uitgeluisterd op VHF 2 en 10.

In het traject Blauwe Slenk-Pollendam was het verplicht om stuurboordwal te houden en mocht het vaarwater alleen worden gekruist met toestemming van een patrouillevaartuig. Tijdens de Sail-In en Sail-Out was de haven volledig gesperd, zichtbaar via twee rode lichten op de verkeerstoren. Zeilen en ankeren in de haven was zonder toestemming niet toegestaan.

Een evenement met traditie

Harlingen Sail bewijst opnieuw dat Nederland groots kan uitpakken met nautische evenementen. De combinatie van historische Tall Ships, een sfeervolle havenstad en de unieke ligging aan de Waddenzee maakt het evenement tot een publiekstrekker van formaat.

Voor watersporters die erbij waren, was het een spektakel om nooit te vergeten. En wie het gemist heeft, hoeft niet te treuren: de zomer van 2026 heeft met onder meer de Kaagweek, het SKS Skûtsjesilen en de Sneekweek nog genoeg nautische hoogtepunten in petto. De succesvolle veiligheidsaanpak van Rijkswaterstaat en partners laat bovendien zien dat grootschalige evenementen op het water prima samengaan met een veilige vaaromgeving voor iedereen.

Bron: Rijkswaterstaat

Foto: Uberprutser via Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)