De grijze zeehond blijft het goed doen in de Waddenzee. Uit de nieuwste internationale telling blijkt dat het aantal volwassen dieren opnieuw is gestegen, terwijl het aantal jonge pups nog sneller groeit. Voor watersporters die de Wadden bevaren is de kans om deze imposante zeezoogdieren te spotten daarmee weer een stukje groter geworden.

Opnieuw meer grijze zeehonden

Tijdens de verharingsperiode, het moment waarop de meeste dieren op de zandbanken liggen en dus goed te tellen zijn, werden in het teljaar 2025-2026 in totaal 12.497 volwassen grijze zeehonden geregistreerd. Dat is een toename van 3,6 procent ten opzichte van een jaar eerder. Het aantal getelde pups steeg nog sterker: met tien procent naar 3.385 jonge dieren. Daarmee zet de gestage groei van de afgelopen jaren onverminderd door.

De grijze zeehond is het grootste in het wild levende roofdier van Nederland. Een volwassen mannetje kan meer dan twee meter lang worden en ruim 300 kilo wegen. Nog geen halve eeuw geleden was de soort vrijwel verdwenen uit de Waddenzee; de huidige aantallen laten zien hoezeer de populatie zich heeft hersteld.

Grijze zeehond of gewone zeehond?

In de Waddenzee leven twee soorten zeehonden naast elkaar. De grijze zeehond is fors groter dan de gewone zeehond en herkenbaar aan zijn langwerpige, paardachtige kop met een rechte snuitlijn. De gewone zeehond heeft juist een kortere kop met een concaaf, hondachtig profiel. Opvallend is dat grijze zeehonden hun pups midden in de winter werpen, terwijl gewone zeehonden dat in de zomer doen. Wie in het koude seizoen jonge, witbehaarde pups op de platen ziet liggen, kijkt vrijwel zeker naar grijze zeehonden.

Verschuiving naar het oosten

Verreweg de meeste grijze zeehonden werden in het Nederlandse deel van de Waddenzee geteld, in totaal 8.981 dieren. Ook de meeste pups kwamen ter wereld aan de Nederlandse kant, met 1.731 geboorten, gevolgd door Helgoland met 1.077 en Nedersaksen met 575. Toch signaleren onderzoekers een geleidelijke verschuiving van het zwaartepunt richting het oosten, naar de Duitse en Deense delen van het Waddengebied.

Over de afgelopen vijf jaar groeide het aantal pups gemiddeld met twaalf procent per jaar. Wetenschappers houden er rekening mee dat de populatie op termijn een natuurlijk plafond bereikt, wanneer voedsel en geschikte rustplaatsen schaarser worden.

Wat betekent dit voor watersporters

Meer zeehonden betekent een grotere kans op een bijzondere ontmoeting op het water, maar vraagt ook om terughoudendheid. Zeehonden zijn gevoelig voor verstoring, zeker tijdens de zoog- en verharingsperiode. Houd daarom ruim afstand van zandbanken waar dieren liggen te rusten, minimaal enkele honderden meters, en vaar er rustig langs zonder plotselinge koerswijzigingen. Een opgejaagde zeehond die massaal het water invlucht, verliest kostbare energie.

Kom je een ogenschijnlijk verweesde of zieke zeehond tegen, raak het dier dan niet aan en bel de wildbeheerders of een zeehondencentrum. Vaak is ingrijpen niet nodig en is het jong gewoon even alleen gelaten door de moeder.

Zo komt de telling tot stand

De jaarlijkse monitoring is een internationale samenwerking tussen Nederland, Duitsland en Denemarken. Vanuit vliegtuigjes worden de zandbanken tijdens laagwater systematisch gefotografeerd, waarna de dieren op de beelden worden geteld. Omdat een deel van de populatie tijdens de telling in het water zit, gelden de aantallen als een betrouwbaar minimum. In Nederland verzorgt Wageningen Marine Research de tellingen en analyses.

De aanhoudende groei geldt als een gunstig teken voor de gezondheid van de Waddenzee als geheel. Als toppredator is de grijze zeehond een graadmeter voor het voedselaanbod en de waterkwaliteit in dit unieke natuurgebied, dat op de Werelderfgoedlijst staat.

Bron: Wageningen University & Research

Foto: Rob Oo (Wikimedia Commons, CC BY 2.0)