De aanhoudende droogte heeft de binnenvaart in augustus hard geraakt. Nederlandse binnenschepen vervoerden gemiddeld slechts 1.299 ton per reis, de laagste hoeveelheid in vijftien jaar. In totaal ging het om 21,8 miljoen ton aan goederen, bijna negentien procent minder dan in dezelfde maand een jaar eerder. Dat blijkt uit cijfers die het CBS op 9 september publiceerde.

Minder lading, meer reizen

De binnenvaart vervoerde in augustus 18,8 procent minder lading dan in augustus vorig jaar. Opvallend is dat het aantal reizen juist met 3,4 procent toenam. Schepen voeren dus vaker uit, maar konden per keer veel minder meenemen. Gemiddeld bleef de lading steken op 1.299 ton per reis, terwijl dat in deze periode van het jaar normaal rond de 1.500 ton ligt.

Die daling van de lading per reis is de scherpste in vijftien jaar. Door de lage waterstanden moeten schepen minder diep beladen worden om niet aan de grond te lopen, wat de capaciteit per vaart aanzienlijk beperkt.

Droogte als oorzaak

De oorzaak ligt in de aanhoudende droogte en de daarmee samenhangende lage rivierstanden. Vooral op de Rijn, de belangrijkste slagader voor het goederenvervoer tussen Nederland en het achterland, waren de gevolgen groot. Hoe lager het water, hoe minder een schip kan laden zonder risico op grondaanvaring.

De volumedaling in augustus was bijna twee keer zo groot als in juli, toen de binnenvaart nog 9,3 procent minder vervoerde. Ook in die maand nam het aantal reizen licht toe, met 0,9 procent, wat hetzelfde patroon van vaker varen met minder lading laat zien.

Internationaal verkeer onder druk

De terugval raakte vooral het internationale verkeer. De aanvoer naar Nederland lag 20,2 procent lager dan een jaar eerder en de afvoer nam met 22,2 procent af. De doorvoer halveerde zelfs nagenoeg. Het verkeer met Duitsland werd het hardst getroffen: door de lage Rijnstanden daalde de afvoer richting Duitsland met bijna veertig procent en halveerde de aanvoer vanuit dat land.

Het verkeer met België liet een ander beeld zien en ving een deel van de verliezen op. De uitvoer naar België steeg licht met 1,6 procent en de invoer nam met 8,8 procent toe. Het binnenlands vervoer bleef vrijwel stabiel, met een kleine stijging.

Gevoelige sector

De cijfers onderstrepen hoe gevoelig de binnenvaart is voor weersomstandigheden. Een langdurige periode van droogte vertaalt zich direct in minder laadvermogen, hogere kosten per ton en verstoringen in de bevoorrading van industrie en energiecentrales langs de rivieren.

Voor verladers en rederijen betekent laagwater dat er meer schepen nodig zijn om dezelfde hoeveelheid lading te vervoeren, of dat lading uitwijkt naar weg en spoor. De ontwikkeling past in een bredere discussie over de klimaatbestendigheid van het Nederlandse en Europese vaarwegennet.

Gevolgen voor de hele keten

Laagwater raakt niet alleen de schippers, maar de hele logistieke keten. Industrieën langs de rivieren, zoals staalfabrieken en chemische bedrijven, zijn afhankelijk van een gestage aanvoer van grondstoffen over water. Wanneer schepen minder kunnen laden, lopen voorraden terug en stijgen de vervoerskosten per ton aanzienlijk.

Ook de bevoorrading van brandstoffen en bouwmaterialen ondervindt hinder. Een deel van de lading wijkt in droge periodes uit naar vrachtwagens en treinen, wat extra druk legt op weg en spoor en de kosten verder opdrijft. Zo werkt een droge zomer door tot ver buiten de vaarwegen zelf.

Bron: Binnenvaartkrant

Foto: Laagwater op de Midden-Rijn in 2026 — Wikimedia Commons