De grootschalige versterking van de Afsluitdijk is zo goed als klaar. Op donderdag 1 oktober 2026 openden bij Den Oever een gloednieuw gemaal en nieuwe spuisluizen. Daardoor kan de Afsluitdijk voortaan 45 procent meer water afvoeren vanuit het IJsselmeer naar de Waddenzee. Voor watersporters verandert er voorlopig weinig, maar er komen de komende jaren nog wel werkzaamheden aan.

Een gemaal met zes krachtige pompen

Het nieuwe gemaal bij Den Oever is uitgerust met zes pompen die samen 275 kubieke meter water per seconde kunnen verplaatsen. Samen met de nieuwe spuisluizen vergroot dat de afvoercapaciteit van de Afsluitdijk fors.

Afvoeren gebeurt bij voorkeur door te spuien: bij laagwater op de Waddenzee stroomt het water vanzelf weg. Lukt dat niet, bijvoorbeeld door de stijgende zeespiegel, dan nemen de pompen het over. Zo houdt Rijkswaterstaat het waterpeil van het IJsselmeer beheersbaar en beperkt het wateroverlast, vooral bij hevige regenval en hoogwater.

Waarom dit nodig was

De Afsluitdijk uit 1932 was toe aan een grondige versterking om ook de komende decennia bestand te zijn tegen zwaardere stormen en een hogere zeespiegel. De dijk is verhoogd en verzwaard, en de waterafvoer is gemoderniseerd. Het resultaat is een dijk die niet alleen Noord-Holland en Friesland beschermt, maar ook meer ruimte geeft om het water in het IJsselmeergebied te sturen.

Daarmee speelt de vernieuwde dijk een sleutelrol in de waterveiligheid van een groot deel van Nederland. Het is een van de omvangrijkste waterbouwprojecten van de afgelopen jaren.

Wat watersporters ervan merken

Voor de recreatievaart verandert er voorlopig weinig. Boten die tussen het IJsselmeer en de Waddenzee varen, blijven afhankelijk van de sluizen bij Den Oever of Kornwerderzand. De nieuwe spui- en pompcapaciteit zit onder en naast de dijk en raakt de doorvaart niet direct.

De afgelopen jaren zorgden werkzaamheden aan de sluizen en bruggen wel voor beperkingen en soms tijdelijke stremmingen. De Lorentzsluizen en de bruggen bij Kornwerderzand waren daarbij de belangrijkste knelpunten. Schepen die niet onder een gesloten brug door kunnen, moeten wachten tot een draaibrug weer kan worden bediend.

Nog niet helemaal klaar

Hoewel de grote versterking is afgerond, gaat het werk de komende jaren door. Op de planning staan onder meer de vervanging van de bruggen bij Den Oever en Kornwerderzand en groot onderhoud aan de historische spuisluizen.

Tijdelijke hinder kan daardoor nog steeds voorkomen. In 2026 konden de Lorentzbruggen bij Kornwerderzand van 17 tot 24 juni niet draaien door spoedreparaties aan het wegdek van de noordelijke brug. De Lorentzsluizen bleven toen gewoon in bedrijf, maar hoge schepen konden in die periode niet passeren.

Checken voor vertrek blijft verstandig

De les voor booteigenaren is simpel: raadpleeg vlak voor vertrek de actuele stremmings- en bedieningsinformatie van de sluizen en bruggen. Zo kom je niet voor verrassingen te staan en kun je je route op tijd aanpassen. De investering in de Afsluitdijk betekent op termijn vooral meer zekerheid: een robuustere dijk, een betere waterafvoer en een veiliger IJsselmeergebied voor wie er woont, werkt en vaart.

Een icoon dat met de tijd meegaat

De Afsluitdijk is al bijna een eeuw lang een icoon van de Nederlandse waterbouw en tegelijk een geliefde route voor watersporters tussen het zoete IJsselmeer en de zoute Waddenzee. Met de nieuwe pompen en spuisluizen is de dijk klaar voor een toekomst met meer extreem weer en een stijgende zeespiegel.

Voor de vele zeil- en motorbootvaarders die jaarlijks via Den Oever of Kornwerderzand het wad op trekken, blijft de dijk daarmee een betrouwbare poort. Juist omdat de doorvaart ongewijzigd blijft, kun je blijven genieten van dit unieke stukje vaarwater, met de geruststelling dat het achterland beter dan ooit beschermd is.

Bron: Zeilen.nl

Foto: Afsluitdijk bij Den Oever (RCE) via Wikimedia Commons