Watersporters zijn massaal bereid zich aan gedragscodes te houden in kwetsbare natuurgebieden. Maar liefst 94 procent zegt daartoe bereid te zijn, blijkt uit een landelijke enquete van het Watersportverbond. Volgens de belangenbehartiger bewijst dat cijfer dat natuurbescherming en ruimte voor watersport prima samen kunnen gaan.

Het Watersportverbond ondervroeg ruim 2.300 fanatieke watersporters over hun gedrag in gevoelige gebieden zoals het IJsselmeergebied, de Friese Meren en de Waddenzee. De uitkomst is opvallend eensgezind: de overgrote meerderheid past het eigen vaargedrag graag aan, mits duidelijk is wat er wordt verwacht en waarom bepaalde regels nodig zijn.

Beschermen zonder af te sluiten

Die bereidheid is belangrijk in de discussie over de toekomst van het Nederlandse water. Steeds vaker worden gebieden beperkt toegankelijk of zelfs volledig gesloten om de natuur te ontzien. Het Watersportverbond ziet in de enquete juist een kans om het anders aan te pakken. "Je hoeft niet meteen een vaargebied af te sluiten als je natuur wilt beschermen," zegt belangenbehartiger Marc de Nies. "Geef watersporters duidelijke regels, leg uit waarom die nodig zijn en geef mensen de ruimte om daar verantwoordelijkheid voor te nemen."

Het uitgangspunt van het verbond is dat maatregelen proportioneel moeten zijn en gebaseerd op actuele feiten. Een gebied afsluiten zou het laatste middel moeten zijn, niet het eerste. Zet in op duidelijke, vrijwillige gedragsregels en goede communicatie, en de rest volgt vanzelf, is de gedachte.

Einde aan de versnippering

Toch is er een belangrijke voorwaarde: eenduidigheid. Uit een inventarisatie blijkt dat op de Nederlandse wateren inmiddels meer dan vijftig verschillende gedragscodes, toegangsbeperkingsbesluiten, lokale verordeningen en erecodes actief zijn. Die lappendeken leidt in de praktijk tot grote verwarring bij schippers, sloepvaarders en kanovaarders. Vaak is niet duidelijk wat wettelijk verplicht is en wat slechts vrijwillig wordt geadviseerd.

Het Watersportverbond pleit daarom voor het opruimen van al die losse regels en zet nu een concrete vervolgstap: de ontwikkeling van een overkoepelende, landelijke gedragscode voor pleziervaart en watersport. De inhoud daarvan wordt de komende periode afgestemd met watersportorganisaties, natuurbeheerders en watersporters zelf. Zo moet er een helder uitgangspunt voor het hele land ontstaan, gebaseerd op goed zeemanschap, respect voor de natuur en sociaal vaargedrag.

Ergernis over anderen

De enquete legt ook een opvallende tegenstelling bloot. De grootste ergernis op het water is niet de drukte, maar het gedrag van andere watersporters: onvoorspelbaar manoeuvreren, te hoge snelheid en golfslag zorgen voor de meeste irritatie. Liefst 76 procent maakt regelmatig tot vaak mee dat anderen zich niet aan de vaarregels houden. Tegelijk zegt 90 procent van de watersporters zelf de meeste vaarregels goed te kennen, terwijl slechts 26 procent vindt dat hun medewatersporters de regels goed beheersen.

Samen verantwoordelijkheid nemen

Het Watersportverbond roept overheden, natuurorganisaties en watersporters op om samen op te trekken. "Natuurbescherming en verantwoord varen kunnen hand in hand gaan," besluit De Nies. "Als we de krachten bundelen in een heldere, vrijwillige gedragscode en watersporters zelf verantwoordelijkheid laten nemen, ontstaat er ruimte om de natuur te beschermen en het water toegankelijk te houden. Goed gedrag op het water kan veel bereiken. Een afgesloten vaargebied niet."

Voor watersporters zelf is de boodschap hoopvol. Het onderzoek laat zien dat de sector bereid is verantwoordelijkheid te nemen en dat een goede balans tussen natuur en recreatie haalbaar is. Als de aangekondigde landelijke gedragscode er komt, weten vaarders straks in het hele land waar ze aan toe zijn.

Bron: Watersportverbond

Foto: recreatief zeilen op Nederlands binnenwater (Wikimedia Commons).