De marifoon is voor veel schippers de vanzelfsprekende lijn met de buitenwereld: contact met bruggen en sluizen, met andere schepen en, als het erop aankomt, met de Kustwacht. Maar wat doe je als dat apparaat er ineens mee ophoudt? Een goede schipper heeft altijd een plan B achter de hand.

Waarom de marifoon zo belangrijk is

Op het water is de marifoon meer dan een gemak. Via kanaal 16 loopt het noodverkeer, bruggen en sluizen zijn er op bereikbaar en in druk vaarwater voorkomt goede marifooncommunicatie misverstanden en aanvaringen. Juist omdat je er zo op leunt, is het risico groot als de verbinding wegvalt. Dan sta je er — letterlijk — alleen voor, op een moment dat je hulp of overleg misschien het hardst nodig hebt.

Wat er mis kan gaan

Uitval heeft lang niet altijd met een grote storing te maken. Vaak zit het probleem aan boord: een doorgebrande zekering, een losgeraakte antennekabel, een lege accu of simpelweg een defect toestel. Ook de antenne zelf is kwetsbaar; een geknakte of corroderende verbinding halveert je bereik zonder dat je het merkt. Daarnaast kan de walzijde haperen. Af en toe komt het voor dat meldkamers of walstations tijdelijk slechter bereikbaar zijn door technische problemen. In al die gevallen geldt hetzelfde: je kunt er niet blind op vertrouwen dat de marifoon het altijd doet.

Plan B: meer dan één manier om te waarschuwen

De kern van een goed plan B is redundantie: zorg dat je op minstens twee manieren hulp kunt inroepen. Een draagbare marifoon (handheld) is de meest voor de hand liggende back-up. Hij werkt op zijn eigen accu, staat los van de boordinstallatie en gaat gewoon door als het vaste toestel of de stroomvoorziening uitvalt. Houd hem opgeladen en binnen handbereik, bijvoorbeeld in de buurt van de stuurstand.

Daarnaast is de mobiele telefoon een waardevolle aanvulling. Sla het alarmnummer van de Kustwacht op en weet dat je in nood ook 112 kunt bellen. Bedenk wel dat een telefoon geen marifoon vervangt: andere schepen in de buurt horen je telefoongesprek niet, terwijl een noodoproep op kanaal 16 door iedereen in de omgeving wordt gehoord. Voor wie verder van de kust vaart, bieden een DSC-installatie met noodknop, een EPIRB of een persoonlijke PLB extra zekerheid; deze bakens sturen automatisch je positie door naar de hulpdiensten.

Onderhoud en voorbereiding

Techniek is maar de helft van het verhaal. Controleer voor vertrek of de marifoon zendt en ontvangt, test de antenne en houd reservezekeringen aan boord. Weet hoe je een noodoproep doet en oefen dat desnoods droog, zodat je in een stresssituatie niet hoeft na te denken. Zorg dat ook je opvarenden weten waar de handheld ligt en hoe ze de Kustwacht bereiken, want jij bent misschien net degene die op dat moment niet kan bellen.

Een plan B kost weinig moeite, maar kan het verschil maken op het moment dat het er echt toe doet. Varen met alleen een vaste marifoon is als op pad gaan zonder reservewiel: meestal gaat het goed, tot het een keer misgaat. Wie vooruitdenkt, houdt de controle — ook als de techniek het onverwacht laat afweten.

Meer over veiligheid en communicatie op het water: Kustwacht Nederland.

Foto: maritieme marifoon (Wikimedia Commons).