Wie voor het eerst zelf achter het roer wil, loopt al snel tegen de vraag aan vanaf welke leeftijd dat eigenlijk mag. De regels in Nederland hangen af van de leeftijd, de snelheid van de boot en de lengte van het schip. We zetten op een rij wat er is toegestaan en wanneer een vaarbewijs verplicht wordt.

Varen zonder vaarbewijs per leeftijd

Voor de allerjongsten gelden de soepelste regels. Aan het besturen van een roeiboot of een zeilschip korter dan zeven meter is geen minimumleeftijd verbonden. Kinderen mogen dus al vroeg oefenen met roeien of met een kleine zeilboot, mits er uiteraard voldoende toezicht is van een volwassene aan boord of vanaf de kant.

Voor kinderen tussen de twaalf en zestien jaar komt er een grens bij. Zij mogen wel zelfstandig een boot besturen, maar niet sneller dan dertien kilometer per uur en met een schip dat niet langer is dan zeven meter. Zo blijft het snelheids- en formaatrisico beperkt in de fase waarin jongeren de fijne kneepjes van het varen leren.

Tussen de zestien en achttien jaar wordt de ruimte groter. Jongeren in deze leeftijdsgroep mogen alle kleine schepen besturen met een snelheid tot twintig kilometer per uur. Daarmee komen ook grotere sloepen en motorboten binnen bereik, zolang die niet in de categorie snelle motorboot vallen.

De snelle motorboot: minimaal achttien

Voor het besturen van een snelle motorboot geldt een harde grens: je moet minimaal achttien jaar zijn. Onder een snelle motorboot verstaat de wet elke boot die harder kan varen dan twintig kilometer per uur. Dat betekent dat veel sportboten, ribs en krachtige speedboten pas vanaf je achttiende zelfstandig bestuurd mogen worden.

Wanneer heb je een vaarbewijs nodig?

Naast de leeftijd speelt ook het type boot een rol. Het klein vaarbewijs is verplicht voor boten die harder kunnen dan twintig kilometer per uur, en voor schepen die langer zijn dan vijftien meter. Voor een rustige sloep die niet hard vaart, is dus lang niet altijd een vaarbewijs nodig, terwijl een snelle motorboot het bewijs wel vereist.

Al vroeg examen doen, pas later de pas

Een veelgestelde vraag is of je pas op je achttiende examen mag doen. Dat is niet zo: er is geen minimumleeftijd om het examen voor het klein vaarbewijs af te leggen. Je mag dus al eerder studeren en het examen halen. De vaarbewijspas zelf ontvang je echter pas als je achttien wordt. Zo kunnen enthousiaste jongeren zich alvast voorbereiden en meteen na hun verjaardag met een geldig bewijs het water op.

Voor ouders en jongeren is het verstandig om deze regels goed te kennen. Zo voorkom je verrassingen tijdens een controle en weet je precies welke boot bij welke leeftijd past.

Veilig het water op, ook zonder verplichting

Dat een vaarbewijs niet altijd verplicht is, betekent niet dat kennis van de vaarregels overbodig is. Ook voor een rustige sloep gelden voorrangsregels, betonning en gedragsregels op druk vaarwater. Wie zonder ervaring het water op gaat, kan zichzelf en anderen in gevaar brengen. Veel vaarscholen en verenigingen bieden daarom korte cursussen aan waarin je de basis leert, van het lezen van kaarten tot het correct afmeren en het uitwijken voor beroepsvaart.

Voor jongeren is begeleiding extra belangrijk. Laat een onervaren jonge schipper bij voorkeur eerst oefenen onder toezicht van een ervaren vaarder, op rustig water en bij goede omstandigheden. Zo bouwt hij of zij zelfvertrouwen en routine op voordat het drukker en uitdagender wordt. Een vaarbewijs mag dan pas op je achttiende op zak zijn, verantwoord varen begint bij kennis en oefening, ongeacht je leeftijd.

Bron: Vaarwijs.nl

Foto: Motorboot, Wikimedia Commons