Een marifoon is voor veel watersporters nog altijd een ondergewaardeerd stuk uitrusting. Toch is het hét communicatiemiddel op het water: sneller dan een telefoon, hoorbaar voor iedereen in de buurt en onmisbaar bij een noodsituatie. In dit artikel zetten we op een rij wat een marifoon precies doet, welke regels er gelden en waarom het apparaat ook voor recreatievaarders een verstandige investering is.

Wat is een marifoon en waarom is hij beter dan je telefoon?

Een marifoon is een zender-ontvanger die werkt op de maritieme VHF-band. Het grote verschil met een mobiele telefoon: iedereen die op hetzelfde kanaal uitluistert, hoort je bericht direct. Roep je om hulp, dan horen schepen in de buurt, sluiswachters en hulpdiensten dat tegelijkertijd.

Een telefoontje bereikt maar één persoon en vereist dat je het juiste nummer kent. Bovendien werkt een marifoon ook op plekken waar mobiele dekking tegenvalt, en kan de hulpdienst je positie makkelijker bepalen aan de hand van je uitzending.

Deze regels gelden in Nederland

Aan het gebruik van een marifoon zijn regels verbonden. Wie het apparaat wil bedienen, heeft een bedieningscertificaat nodig, voor de binnenwateren is dat het certificaat Marcom-B. Het bijbehorende examen is goed te doen en behandelt de kanalen, de procedures en het juiste taalgebruik op de marifoon.

Daarnaast moet de marifoon geregistreerd staan bij de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur. Bij die registratie krijg je een roepnaam voor je schip en een ATIS-code, die op de binnenwateren automatisch wordt meegezonden zodat altijd te herleiden is welk schip uitzendt.

De belangrijkste kanalen op een rij

Op de Nederlandse binnenwateren draait het vooral om de blokkanalen: kanalen die horen bij een bepaald stuk vaarweg, waarop de verkeersposten uitluisteren. Bruggen en sluizen hebben vaak een eigen kanaal, dat op de waterkaart en op borden bij het kunstwerk staat vermeld.

Schip-schipverkeer verloopt op de binnenwateren via kanaal 10, dat ook wordt gebruikt bij nood. Op zee en op de ruime binnenwateren is kanaal 16 het internationale nood-, spoed- en oproepkanaal. Veel marifoons kunnen met dual watch twee kanalen tegelijk uitluisteren, handig als je zowel het blokkanaal als een ander kanaal wilt volgen.

Zo gebruik je de marifoon goed

Goed marifoongebruik begint met luisteren. Luister eerst enkele seconden uit of het kanaal vrij is voordat je zendt. Houd je bericht kort en zakelijk: wie je oproept, wie je bent en wat je wilt. Spreek rustig en duidelijk, en gebruik waar nodig het spellingsalfabet.

Meld je bij sluizen en bruggen netjes aan via het juiste kanaal en volg de aanwijzingen van de bedienaar op. Zo help je niet alleen jezelf, maar houd je ook het vaarwater vlot en veilig voor anderen.

Ook zonder verplichting een verstandige keuze

Voor de meeste recreatieschepen is een marifoon niet verplicht, al geldt op sommige vaarwegen wel een marifoonplicht voor bepaalde categorieën schepen. Toch kiezen steeds meer watersporters er bewust voor om er een aan boord te hebben.

Wie regelmatig grotere wateren bevaart, veel sluizen en bruggen passeert of weleens single-handed vaart, heeft aan een marifoon een waardevolle extra veiligheidsvoorziening. In combinatie met een cursus en wat oefening groeit het apparaat al snel uit tot een vanzelfsprekend onderdeel van je vaaruitrusting.

Bron: Varen doe je Samen!

Foto: S.J. de Waard via Wikimedia Commons (CC BY 3.0)